Göz Bebekleri Neden Büyür Ve Neden Küçülür?

Göz Bebekleri Neden Büyür Ve Neden Küçülür?
Göz Bebekleri Neden Büyür Ve Neden Küçülür?

1. Bir şeye odaklandığınız zaman
Göz bebekleriniz gerçekten de beyninizde olanların aynası durumundadır. Dikkat gerektiren bir aktivite ile uğraştığınız esnada göz bebekleriniz büyümektedir.
Bu durum, Chicago Üniversitesinde psikolog olan Eckhard Hess ve James M. Polt tarafından 1964 senesinde yapılan bir çalışma esnasında gözlemlenmiştir. Son derece zor görevleri yapmaya çalışan katılımcıların göz bebeklerinin büyüdüğü araştırmacılar tarafından fark edildi. Öte yandan daha kolay görevleri yaptıkları zaman katılımcıların göz bebekleri yavaş yavaş küçülmüştür.

2. Yorulduğunuz zaman
1970’lerin başında Kaliforniya Üniversitesinde görevli psikologlar, zihnin çok fazla yorulmasına göz bebeklerinin nasıl tepki verdiğini araştırmak istediler. Diğer bir deyiş ile enerjiniz bittiğinde veya kavrama yeteneğinizin sınırlarını zorladığınız zaman ne olacağını merak ettiler.
Bu konu ile ilgili yaptıkları çalışma sırasında bir grup gönüllüden bilgisayar ekranındaki çoktan seçmeli soruları mümkün olduğu kadar hızlı olacak şekilde cevaplamalarını istediler. Ve sorulardaki dört olası cevaptan yalnızca bir tanesini seçmeleri gerektiği belirtildi.
Test ilk bakışta kolay gibi görünse de araya gizlenmiş bir tuzak bulunmaktaydı. Çünkü problemler dizisi hiç bitmemekteydi ve birini cevaplayınca hemen yenisi geliyordu. Bu olay katılımcıları çok fazla yorduğu için testi bırakmak zorunda kaldılar. Araştırmacılar ise bu çalışma esnasında katılımcıların beyinleri aşırı zorlandığı zaman göz bebeklerinin ciddi derecede küçüldüğünü fark etmişlerdir.

3. Dikkatinizi çeken bir şey olduğu zaman
1977 senesinde Psikologlar White ile Maltzman, yapmış oldukları araştırmada katılımcılara üç değişik kitaptan edinilen alıntıların okunmasının göz bebeklerine nasıl etki edeceğini incelemiştir: Birincisi erotik, ikincisi ağır bir dram, üçüncüsü ise sıradan bir konusu olan romandı.
Yeni uyaranlara karşı genellikle ilgi ve dikkat ile cevap verildiğinden dolayı çalışmanın başlangıcında tüm katılımcıların göz bebeklerinin büyüdüğü fark edilmiştir. Fakat daha sonra yalnızca erotik ile dram konulu olan romanları dinleyen katılımcıların göz bebeklerinin büyük kaldığı gözlemlenmiştir. Sıradan hikâyesi olan romanı dinlemekte olan katılımcıların ise ilgi seviyesi düştükçe göz bebekleri de küçülmeye başlamıştır.

4. Beyninizle ilgili bir şeyler yanlış gittiği zaman
Doktora gittiğinizde nörolojik sisteminizin normal şekilde çalıştığından emin olmak için doktorlar göz bebeklerinizin boyutunu ufak bir el feneri ile kontrol ederler. Örneğin iki göz bebeği de aynı boyuta sahip değilse bu durum felç gibi bir nörolojik bozukluğu ya da görme yeteneğinde bir sorunu işaret edebilir.

5. Cinsel anlamda birine ilgi duyduğunuz zaman
Bir erkeğin bir bayana ilgi duyduğunu ya da tam tersini nasıl anlarsınız? Böyle bir olayda her ikisinin de göz bebekleri en son sınırına kadar genişlemektedir.
Bernick tarafından 1971 senesinde yapılan çalışmalar cinsel isteklerin göz bebeklerinde büyümeye sebep olduğunu öne sürmesine rağmen yapılan başka çalışmalar bu reaksiyona sebep olan şeyin bireyin kendisi değil, fiziksel çekim olduğunu ortaya koymuştur.

6. Duygularda ani değişmeler olduğu zaman
Chicago Üniversitesinden başka bir psikolog grubu tarafından bu konu ile ilgili gerçekleştirilen çalışma esnasında katılımcılara farklı duygusal tepkiler vermesine neden olacak şekilde tasarlanmış çeşitli fotoğraflar gösterildi.
Katılımcılar slâyt gösterisini izlediği zaman göz bebeklerindeki her bir değişim kaydedildi. Çocuk istismarı, işkence ya da şiddet barındıran farklı görüntüler gördükçe normal olarak iğrenerek tepki gösterdiler.
Ve katılımcıların bu korkunç görselleri gördükleri zaman göz bebeklerinin ilk başta büyüdüğü fakat daha sonra bilinçsiz bir şekilde görmemeye çalışıyorlarmış gibi göz bebeklerinin hızlıca küçüldüğü fark edilmiştir.

7. Canınız yandığı zaman
Psikolog Alex Chapman tarafından 1992 senesinde yapılan bir çalışmada az olacak şekilde fiziksel acıya maruz kalan katılımcıların göz bebeklerinin büyüğü ortaya çıktı.
Aslında göz bebekleri 0.02 milimetre’den daha fazla genişleyebilmektedir. Bu keşif, acının yoğunluğunu değerlendirebilmek ve bununla bağlantılı olarak da her bireyin acı eşiğini bulabilme imkânı tanıdığı için önem arz eder.

8. Alkol veya madde kullandığınız zaman
Alkol ya da uyuşturucu gibi zararlı maddeler göz bebeklerinin daralmasına sebep olur. Fakat amfetamin, kokain ve LSD tam tersi etki yaratıp göz bebeklerinin çok fazla şekilde büyümesine neden olur. Bundan dolayı trafik polisleri alkol muayeneleri esnasında şoförlerin göz bebeklerini kontrol ederler.
Madde kullanımı söz konusu olduğu zaman ilginç bir şekilde tüketim çok az bile olmuş olsa büyüme ya da küçülme neredeyse her zaman oluşmaktadır. Fakat aşırı kullanım ya da zehirlenme meydana gelirse göz bebekleri genellikle olması gerekenin tam tersi olarak tepki verir.

9. Kişiliğinizi ortaya çıkartabilir. Hatta politik düşüncelerinizi bile!
Yalnızca göz bebeklerinizin yapısına bakıp ne tür bir kişiliğe sahip olduğunuzu anlamak son derece zordur. Fakat Karolinska Enstitüsünde (İsveç’te) görevli olan Prof. Matt Larsson’a göre iriste yer alan çizgilerden yola çıkılarak kişiliğin belli başlı özellikleri ortaya konulabilir.

Bir kişinin gözünün renkli bölümü olan iris, dışa doğru açılan çok sayıda kırıklı çizgi ya da çukurdan meydana geliyor ise bu durum kişinin oldukça hassas, dürüst ve arkadaş canlısı eğiliminde olduğu anlamına gelmektedir.

Öte yandan yine Larsson’un çalışmalarına göre irisin dış kenarlarında yer alan belirgin kırışıklıklar ya da dairesel çizgiler düşünmeden hareket eden bireyin ya da agresif kişiliğin belirtisi olabilir.  Hiç şüphesiz, iristen daha çok bilgi edinilebilmesi için üzerine başka araştırmalar daha yapılması gereken önemli bir buluştur.

Bu araştırmalara göre anahtar rol Pax6 genindedir. Bu gen, ruh hali ile oto kontrolün düzenlenmesinden sorumlu olan beynin ön singulat korteksi ile göz dokularının üretiminde ve gelişiminde yer almaktadır.

Buna ilaveten 1969 senesinde yapılan bir çalışmada araştırmacı, katılımcılara liberal ile muhafazakâr politikacıların fotoğraflarını gösterip göz bebeklerindeki değişimi incelemiştir ve bu kişilerin sahip oldukları ideolojik ile politik eğilimlerin göz bebeklerindeki değişimle uyuştuğunu fark etmiştir.

Herhangi birisi göz bebeklerindeki bu detayları fark edebilir mi?

Bu tür detayların yakalaması çok zor olduğundan dolayı gözünüzden kaçabileceğini düşünebilirsiniz. Fakat Dartmouth Koleji tarafından yapılan bir çalışmaya göre bu küçük hareketleri bilinçli olarak yapmasanız bile bunlar bilinçaltınızda kaybolup gitmez.

Her ne olursa olsun, beyninizin duyguları işlemekten sorumlu olan bölgelerinin bu ufak detayları bile kavrayıp vücudunuzu gerekli tepkileri vermesi için hazırladığı söylenir.

1 yorum

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.