Periyodik Sistemin Tarihçesi ve Özellikleri Nelerdir?

Periyodik Sistemin Tarihçesi ve Özellikleri Nelerdir?
Periyodik Sistemin Tarihçesi ve Özellikleri Nelerdir?

Periyodik Sistem Nedir? 

Maddeler atom sayılarının artışına göre ardı ardına sıralanırken aynı özelliğe sahip maddelerin alt alta getirilmesi ile meydana getirilen tabloya periyodik tablo ya da periyodik sistem adı verilir.

Periyodik Sistemdeki Periyot ve Grup Sayısı

Periyodik tablodaki yatay satırlara periyot adı verilirken düşey sütunların ismine ise grup denilmektedir. Periyodik tabloda 7 periyot ile 18 grup yer alır. Bu gruplar hem A – B harfleri hem de sayı ile gösterilir. 8A ile 8B olmak üzere toplam olarak 16 grup bulunur. Fakat 8B grubundan 3 adet olduğu için toplam sütun âdeti 18 tanedir. A grubunun element isimlerine baş grup ya da ana grup elementleri adı verilir. Birinci periyotta iki tane, ikinci periyotta sekiz tane üçüncü periyotta sekiz tane, dördüncü ile beşinci periyotta 18’er, altıncı periyotta 32 yedinci periyotta 32 element yer almaktadır. Toplam olarak 118 adet element yer alır.

Periyodik Sistemin Tarihçesi

Elementlerin deney yolu ile keşfedilmesi 1649 senesinde Hennig Brand’ın fosforu icat etmesi ile başladı. 1869 senesine kadar 63 element bulundu. 19. Yy’ın başında kimyasal inceleme yöntemlerindeki ilerlemeler hem yeni elementlerin bulunmasını hem de bu elementler ile ilgili daha çok bilgi sahibi olunmasına imkân vermiştir. Tarihsel zamanda bilim adamları elementlerin yeni özelliklerini esas alıp farklı sınıflandırmaların içine girmişlerdir.

Antoine Lavoisier (1743 -1794)

Elementlerin aynı ve değişik özelliklerine göre sınıflandırma işlemini tarihte ilk kez yapmış olduğu düşünülen bilim adamı Lavoisier’dir. 18. Yy’ın sonlarına doğru o dönemde element olduğu düşünülen 33 değişik maddeyi metaller ile ametaller şeklinde sınıflandırdı. Fakat bu maddelerin bir kısmının ilerleyen bilimsel zaman içinde element olmadığı bunların bileşik yahut karışımlar olduğu ispatlanmıştır.

Johann Wolfgang Döbereiner (1780 – 1849)

Aynı kimyasal özellikleri barındırmış olan elementleri atom kütlelerine göre üçerli gruplara ayırdı. Bu üçerli gruplar Ca, Sr, Ba – Cl, Br, I – S, Se, Te olarak karşımıza çıkar. Bu gruplandırma işleminde ortada yer alan elementin atom kütlesi öteki 2 elementin atom kütlelerinin ortalamasına eşit olduğuna vurgu yapmıştır. Üçlüler kuralı şeklinde de bilinmektedir.

De Chancourtois (1820 – 1886)

Elementleri aynı fiziksel ile kimyasal özelliklerine göre sınıflandırmıştır ve ilk periyodik sistemin oluşmasını gerçekleştirmiştir. De Chancourtois oksijenin atom kütlesini hesaba katarak bir silindirin çevresini 16 birim haline böldü. Sınıflandırmış olduğu maddeleri incelediği zaman aynı özelliğe sahip elementlerin bu silindirin üzerinde düşey satırlarda gruplanmış olduğunun farkına varmıştır.

John Newlands (1837 – 1898)

Yapmış olduğu araştırmalardan sonra aynı fiziksel özelliklere göre elementleri 11 gruba ayırdı. Bilim adamı elementleri atom kütlelerinden yola çıkarak sıraladığı zaman her 8. elementin 1. ile her 9. elementin 2. İle benzer olduğunu ve bu ilişkinin aynı şekilde sürmüş olduğunu keşfetmiştir. Bilim adamı bu kurala oktav yani sekizli kural adını vermiştir.

Lothar Meyer (1830 – 1895)

Meyer ve Mendeleyev birbirleri ile habersiz şekilde elementleri artan atom kütlelerini hesaba katarak sıraladığı zaman bazı özelliklerin tekrar etmiş olduğunu fark etmiştir. Meyer ve Mendeleyev aynı fikirleri ifade etmiştirler.

Dimitri Mendeleyev (1834 – 1907)

Bilim adamı atomların artan atom ağırlıklarına göre sıralandıkları zaman birtakım özelliklerin tekrarlanmış olduğunu fark etmiştir. Ondan sonra o zaman kadar bilinmekte olan 63 elementi artan atom kütlelerine göre sıralamıştır ve bir periyodik sistem meydana getirmiştir. Bilim adamının hazırladığı periyodik tabloda elementler on iki periyot (yatay sıra) ve 8 sütun olmak üzere yerleştirildi. Bilim adamı hazırlamış olduğu periyodik tabloda bazı bölümler daha keşfedilmeyen elementlerin olabileceğini düşünüp boş bırakmıştır. İleriki zamanlarda bulunmuş olan Se, Ga, Ge elementleri tabloda yer alan boşluklara yerleştirildi. Bilim adamı maddelerin özellikleri atom kütlelerinin periyodik fonksiyonudur fikrini ortaya atmıştır.

Henry Moseley (1887 – 1915)

Moseley yapmış olduğu araştırmalardan sonra periyodik tabloda elementlerin atom kütlelerine göre değil de atom numaralarına göre sıralanması gerektiği fikrini söylemiştir. Bilim adamı böylece Dimitri’nin meydana getirdiği periyodik sistemdeki sıralamanın yanlış olduğunu kanıtlamayı başarmıştır. Elementlerin atom numarasına göre sıralanmasıyla aynı kütleli değişik elementlerin tablo üstünde gösterilmesi problemini ortadan kaldırmış olmasıdır. Tepkisiz olan elementin atom numarası aynı elementin elektron sayısına eşit haldedir. Bu sayede elementin temel durumdaki elektron dizilimi yapılıp özelikleri hakkında yorum yapılabilir.

Glenn Seaborg periyodik tabloyu son haline getiren kişi olarak karşımıza çıkar.

Periyodik tablonun gelişmesi için katkıda bulunan bilim insanlarının isimleri:

  • Johann Wolfgang Döbereiner
  • Alexandre-Emile Béguyer de Chancourtois
  • John Newlands
  • Lothar Meyer
  • Dimitri Mendeleev
  • Henry Moseley
  • Glenn Seaborg

Periyodik Sistemin Özellikleri

10 yorum

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.