Deniz Yıldızı Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Deniz Yıldızı Nedir? Özellikleri Nelerdir?
Deniz Yıldızı Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Batı dillerinde, bu hayvana hiç yakışmayan bir ad verilmiştir:  (Yıldızbalığı). Halbuki bu hayvanların balıklarla en ufak bir ilgisi bile yoktur. Öyle ki, orada da bazı kimseler «deniz-yıldızı» deyimini kullanmış, bunu yerleştirmeye çalışmıştır. Fakat isim son derece yaygın olduğundan yıldızbalığı adını deniz – yıldızı’na değiştirmek mümkün olamamıştır.

Sahillerimizde deniz – yıldızlarının çeşitlerine rastlamak mümkündür. Bunlar Amerika ve Avrupa sularında pek bol bulunur. Çok defa denizin kabarması sırasında sahilin sığ yerlerine ilerler, deniz çekilince de burada kalıp, kuruyarak ölürler. Denizin inmesi sırasında, kayalık bölgelerdeki kayaların arasındaki su birikintilerinde kalmış olanlar, ölümden kurtulur ve bir dahaki kabar-maya kadar yaşayabilirler. Bu gibi yerlerde bunları canlı olarak görmek, incelemek mümkündür.

Deniz  yıldızları’ndan çoğunun en büyük özelliği vücutlarında gerçekten yıldıza benzeyen beş tane çıkıntı olmasıdır. Bunlara kol da diyebiliriz. Bir kısım deniz yıldızları altı kolludur. Bazılarında çıkıntı sayısı onu bulur, hatta geçer. Bazı türlerde ise kolların arası doludur. Bu türden olanlar tam bir beşgen biçiminde görünür.

Bir deniz  yıldızı’nın üst yüzü dikenlerle kaplıdır. Bunlar hissiz dikenlerdir. Kollarının birleştiği yerlerde delikli bir tabaka vardır. Deniz suyu buradan içeriye girer ve kolların içindeki kanallara yayılır. Her kolun altında «ampul» veya «şişe» «ampullae» denen emici bir düzen vardır. Bunlar devreden suyu hidrolik etkisiyle hareket eder.

Deniz yıldızlarının özellikleri: Deniz – yıldızları her yöne yürüyebilir. Gideceği taraftaki kol öncü vazife-sini görür, diğer kollar onu takip ederler. Yürürken kollar önce büzülür sonra itme hareketi yapar; böylece deniz – yıldızı yürümüş olur. Eğer bir deniz  yıldızının sırt üstü çevirirseniz önce ne yapacağım bilmiyormuş gibi bir süre olduğu yerde kalır. Sonra yavaş yavaş kollarından biri geriye doğru kıvrılmaya başlar. Kıvrılır, kıvrılır en sonunda ucu yere değer. Sonra gittikçe daha fazla kıvrılarak gövdeyi yukarıya doğru kaldırmaya başlar. Diğerleri de aynı şekilde hareket eder. Bir ana gelir ki hayvan tam dik vaziyet alır. Bundan sonra küçük bir gayret daha dengenin bozulmasına sebep olur ve hayvan düzelmiş olarak öbür tarafa düşer.

Deniz – yıldızı’nın başka bir özelliği daha vardır. Bir kolunun kalınlığındaki bir yarıktan geçecek derecede vücudunu sıkabilir. Geçmek istediği yarığa önce bir kolunu sokar, sonra vücudunun geri kalan kısmı uzamaya başlar. Böylece uzayarak daralan vücut küçük bir yarıktan geçebilir.

Deniz – yılduları’nın bir başka özelliği de bazen kollarının ucuna ağırlık vererek, sanki dansa hazırlanıyormuş gibi vücutlarını yerden kaldırıp, yükseltmeleridir.

Bir midye düşmanı: Deniz yıldızları obur hayvanlardır. Ağızları vücutlarının altında, kollarının birleştiği yerde bulunur. Bu hayvanlar en çok yumuşakçalarla beslenirler. Gerçi deniz  yıldızı çabuk hareket eden bir hayvan değildir, ama, midye ve istiridyeler ondan daha ağır hareketli olduklarından bir deniz yıldızı, dilediği yumuşakçayı yakalayabilir.

Başlıca Deniz Yıldızı Türleri: Deniz – yıldızlarının çeşitli sularda yaşayan birçok türü vardır. Bunlardan vadi denizyıklızı (Asterias vulgaris) mor denizyıldızı diye de anılır. Çünkü menekşe rengindedir. Kollarının birleştiği yerdeki tabaka sarı renktedir. Boyları 30 santimi bulur.

Bilimsel adı (Asterias forbesi) olan başka bir çeşidi yeşilimtraktır. Her kolun ucunda göz gibi bir benek vardır. Kolları, nispeten düz olan adi deniz yıldızı’nınkine göre daha içbükeydir. En büyükleri 10 santimi ancak geçer.

Kırmızı deniz yıldızı, (Hippasteria pharygiana) canlı iken açık kırmızı renkte olur. Çapı 20 santimi geçmez. Bu tür derin sularda yaşar, sahillerde görülmez.

Güneş yıldızı (Crossaster posus), kısa ve sık kollarıyla çabucak tanınır. Kol sayısı sekizden dörde kadar değişebilir. Çapı ancak 15 santimi bulur. Hem derin sularda hem de sığ sularda yaşar.

Deniz – yıldızlarının bu saydıklarımızdan başka irili ufaklı çeşitli renklerde, birçok türü vardır.

1 yorum

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.