Cıva Nedir? Cıva Çeşitleri, Özellikleri ve Kullanım Alanları

Cıva Nedir? Cıva Çeşitleri, Özellikleri ve Kullanım Alanları
Cıva Nedir? Cıva Çeşitleri, Özellikleri ve Kullanım Alanları

Cıva dediğimiz element yanardağının püskürttüğü lavların tortulaşması sonucu meydana gelmektedir. Lavlar sadece yanardağının püskürtmesi sonucu oluştuğu için oldukça azdır. Az olduğundan dolayı da hem tüketim açısından hem de az olmasından kaynaklı maliyeti oldukça yüksektir. Cıvanın oluşumunun olduğu yerler İtalya, Meksika, ispanya ve Peru da dır.

Zincifre dediğimiz elementten meydana gelir ve bu yüzden genellikle hemen hemen çoğu kırmızımsı ve parlak renktedir. Özgül ağırlığı 13,59 dur. Atom numarası 80 dir. Atom ağırlığı 200.61’ dir. Cıva halk arasında çok değerli bir maden olarak kullanılır. Cıvanın diğer elementlerden ayrılan en büyük özelliği oda sıcaklığı kaç olursa olsun 39 dereceye kadar oda içerisinde sıvı halde kalabilir bu da cıvanın en büyük özelliğindendir.

Cıva normal sıcaklığın yani 39 derecenin üzerine çıktığı zaman katılaşır ve bu derece arttıkça işlevi ve katı-sıvı durumu değişir. Hatta yapılan araştırmalar ve deneyler sonucunda 367 derecenin üzerine çıkıldığı zaman kaynama olayı gerçekleşir ve gözle görülür şekilde cıva kaynamaya başlar. Cıva sıvı halde olduğunda birdenbire buharlaşmaya başlayabilir. Hatta buharlaştığı zaman havada durduğundan cıva buharı veya dumanından kaynaklı zehirlenme yaşanabilir buna da cıva zehirlenmesi adı verilir.

Cıva işlendikten sonra gümüş ve beyazımsı renktedir. Simge olarak hem okul derslerinde hem de maden olarak tanınması açısından ‘hg’ olarak gösterilir. Cıvanın çözemediği en büyük element demirdir. Buharlaşmasını engellemek veya cıvayı saklamak için demir kutular içerisinde bekletilir. Cıvayı oluşturan elementler;
Kalay, potasyum, sodyum, bakır, altın, gümüş ‘dür.

Cıva nasıl elde edilir? Cıva aslında diğer elementlere nazaran çok basit bir şekilde elde edilir. Meydana gelmesi zaman alsa da işlenmesi çok kolaydır. Zincifre adı verdiğimiz maddenin filizleri madenlerin işlenmesinde veya eritmesinde kullanılan fırında yüksek bir sıcaklıkta ısıtılır. Sonrasında hava akımı uygulanır.

Hava akımıyla elde edilen zincifre havayla birleşerek oksijen zincifre bileşiminden kükürt dioksit gazı meydana gelir ve bu işlemden sonra cıva buhar şeklinde oluşur. Hava da duran buhar soğutulur soğutulduğu zaman da buhar çökerir ve cıva haline gelir. Yere düştüğü zaman yuvarlak damlalar halinde düşer. Cıva buharı renksizdir. Cıva normal şartlarda herhangi bir hava değişikliği olmadığı durumlarda yani nemli ve kuru durumlarda değişiklik göstermez.

Cıva nerelerde kullanılır? Cıva genellikle ölçüm adı verdiğimiz aletlerde kullanılır. Bu aletlere eklenerek ölçüm araçları meydana getirilir. Bu araçlar;
Termometre, barometre, sıvıların basınçlarını ölçmeye yarayan manometre, pompalar gibi..

Tıp alanında cıvanın çok büyük rolü vardır ve inanılmaz şekilde kullanılır. Tıp alanında kullanılan çoğu araç gereçlerde cıva mevcuttur. Tıbbın yanı sıra tarımda da çok fazla kullanılır. Tarım araç gereçlerinde yer alır. Cıva sayesinde çoğu makine kullanımı daha kolaylaştırılmıştır.

Cıvanın zararları var mıdır? Cıva çok pahalı bir elementtir. Cıva belli başına risk ve tehlike taşımaktadır. Çünkü kanserojendir vücuttan atılamadığı için insan vücuduna zararı saymakla bitmez. İnsanlar üzerinde sinir sistemini bozduğu gözlemlenmiştir. Solunum yollarından alındığı için direk olarak mideye ulaşır. Vücuttan atılamadığından dolayı vücutta birikir ve tehlikesi giderek artar.

Vücutta birikmesi sonucu tüm dokulara yerleşir ve kalıcı hasarlar bırakacak hastalıklara neden olmaktadır. Hücre zarlarından kolaylıkla geçebildiği için beyne daha kolay ulaşır. Beyin fonksiyonlarını yavaşlatarak öğrenme bozukluğu, kişilik değişiklikleri, titreme, görünüm bozukluğu gibi birçok beyinsel hasara yol açmaktadır. Üreme sistemine de birçok zararı vardır. Sperm azalması, sakar ve ölü doğumlar gibi. Özellikle de hamile kadınlar dikkat etmelidir. Çünkü cıva düşük riskine neden olmaktadır.

9 yorum

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.