Mutasyon Nedir? Çeşitleri | Özellikleri | Örnekleri

Mutasyon Nedir? Çeşitleri | Özellikleri | Örnekleri
Mutasyon Nedir? Çeşitleri | Özellikleri | Örnekleri

Mutasyon nedir? Mutasyon Çeşitleri nelerdir? Mutasyonun nedenleri nelerdir? Mutasyon özellikleri nelerdir?

Mutasyon nedir?

Mutasyon dediğimizde aklımıza sadece mutasyonun tek bir anlamı gelmemelidir. Mutasyon çeşitli özellikleri ve anlamları barındırır. Ancak mutasyon genel olarak değişkenlik demektir. Özellikle biyolojide bitki ve hayvanların olması gerektiği genlerinden yavrular değil de farklı değişik genlerde yavrular vermesidir.

Normal şartlarda nesilden nesile koca ve uzun yıllar boyunca hep aynı kromozom ve genlerde yavrular verirken kalıcı ve değişmeyecek yavruların meydana gelmesi olayıdır diyebiliriz. Mutasyonlar tüm genetik çalışmaların en başında yer alır ve genetik çalışmaların temeli olarak bilinir. Hem kromozonların yapısı hemde sayısı değiştirilebilir.

Mutasyonu astronomide de inceleyebiliriz. Mutasyon biyolojide olduğundan çok daha farklı karşımıza çıkmaktadır. Yer katmanlarının şişkinliğinin üzerine ay ağırlığının gerçekleştirdiği çekme etkisi sonucu yer ekseninin belirli ve uzun yıllarca bir elipsel kroni çizmek üzere doğrultusunu sürekli şekilde değiştirmesini durumunu ele alır. Mutasyonlar aslında sürekli olarak karşımıza çıkabilir ancak tabiat dediğimiz gerçek olayların yaşandığı dünyada çok az bir şekilde karşımıza çıkan genetik sapma ve değişimlerdir.

Mutasyonun herhangi bir sebebi bilinmemektedir. Ancak genel olarak yaşamın karşımıza çıkardığı aşırı sıcaklık, ışınlar, çok sayıda madde ve zehrin neden olduğu yapılan araştırmalar sonucunda söylenmektedir.

X ışınları dediğimiz genetiğin değişmesine neden olan ışınlar genel olarak sunni (mutasyon) genetik değişimlerinde kullanılır.

Genetik çalışmalar yapıldığı zaman hemen hemen her araştırılma yapılan hayvanlar üzerinde mutasyona rastlanmıştır. Normal şartlarda her metaryel mutasyona uğramadan eşleşmeye hazır haldedir. Ancak yukarıda da anlattığımız üzere nedeni bilinmemektedir ki bu duruma gelmeden çoğu gen bozulmaktadır ve bozulduktan sonra farklı karakterlerde yavrular meydana gelmektedir. Bunun sonucunda da aynı anne ve babadan birden fazla karakter değişikliği görmek mümkündür.

Mutasyonlar çok çeşitlidir. Bazı mutasyonlar ebeveynde nesilden nesile geçerken bazıları da geçtiği ebevyn de kalıcı olarak kalır ve nesile aktarılmaz. Çünkü bazı mutasyonlar üreme kısmında bulunur. Buda demek oluyor ki nesilden nesile aktarılır. Zaten önemli olan mutasyon çeşidi de üreme kısmında bulunan mutasyondur. Gende bulunan mutasyonlarda ırsi ve kalıcı hastalıklar meydana gelir. Öldürücü mutasyonlarda zaten üreme bölümüne geçiş yapana kadar döllenmiş yumurta gelişmeden ölür.

Mutasyon çeşitleri nelerdir?

Mutasyon değişim çeşitliliği olarak kendi arasında bazı bölümlere ayrılmaktadır.

1) Genişliğine göre mutasyonlar:

2) Oluş mekanizmasına göre mutasyonlar:

1) Genişliğine göre mutasyonlar:

KROMOZOM MUTASYONLARI:

Kromozom mutasyonları yapılarda meydana gelen değişikliklerin sonucu mikroskop altında incelenebilen farklılıkların adlandırılmasıdır.

a) Transisyon

b) İnversiyon

c) Delasyon

NOKTA MUTASYONLARI:

Mikroskopta incelendiğinde görülemeyen DNA bazlarının değişimi sonucu meydana gelen mutasyonlardır.

a) Tansiyon

b) Transversiyon

c) Delasyon

2) oluş mekanizmasına göre mutasyonlar:

Kendiliğinden mutasyonlar:

En az rastlanan mutasyon çeşididir. Çok çok az bir şekilde görülür.

Uyarılmış mutasyonlar:

Çok sayıda etkenlerin genetik metaryeli etkileyerek mutasyona sebep olurlar.

a) Kimyasal mutasyonlar:

b) Fiziki mutajenler

c) Fenotie etkisine göre mutasyonlar

Mutasyonlar neden meydana gelir veya mutasyonların oluşmasına neden olan faktörler nelerdir?

Mutasyon oluşumunun en başında ve oluşumunu direkt olarak etkileyen olay DNA nın kendini sağlıklı bir şekilde kopyalayamaması sonucu oluşur.

En büyük nedenlerinden birisidir dış etkenler. Mutasyonun oluşmasına etki eden dış nedenler denildiğinde aklımıza radyasyon ve ışınlar, hava değişiklikleri, sıcaklıklar gelmelidir.

Ayrıca DNA nın kopyalayamaması sonucu oluştuğunu bildirdik. Ancak DNA kendini koyalarken kopyalama esnasında yapılan yanlış onarım esnasındaki hatadan dolayı da meydana gelebilir.

En dikkat çekmemiz gereken neden ise daha doğrusu mutasyonun olumsuz etkisi olarak hücrenin bölünmesi için bir kontrol mekanizması vardır. Bu mekanizma hücre bölünürken mutasyon mekanizmayı komple ortadan kaldırabilir. Bundan sonrasında da hücre dengesiz bir şekilde bölünmesi sonucu kanser hastalığı ile karşı karşıya kalabiliriz. Toparlayacak olursak eğer mutasyon tamamen farklı karakter ve kişilik oluşturma olayıdır. Dış etkenler kadar genetik zararlar da bırakabilmektedir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.