Kulağın Yapısı ve İşitme Olayı Nasıl Gerçekleşir?

Kulağın Yapısı ve İşitme Olayı Nasıl Gerçekleşir?
Kulağın Yapısı ve İşitme Olayı Nasıl Gerçekleşir?

Kulağın Yapısı

Kulak işitme ve denge organıdır. Cisimlerin titreştirilmesiyle oluşan belli frekanslar arasındaki ses dalgalarını algılar ve vücudun dengesini sağlar. İnsan kulağı dış kulak, orta kulak ve iç kulak olmak üzere üç kısımdan oluşur.

1. Dış Kulak

Dış kulak kulak kepçesi ve işitme kanalı (kulak yolu) ndan oluşur. işitme kanalının iç kısmındaki ucunda kulak zarı bulunur. Kulak kepçesi kıkırdaktan yapılmıştır ve kıvrımlı bir şekle sahiptir. Bu kıvrımlarla topladığı sesi kulak yoluna iletir. Kulak yolu sarı renkli bir sıvı salgılar. Kulak kiri olarak bilinen bu sıvı kulak zarını nemli ve yumuşak tutar. Ayrıca havayla gelen toz zerreciklerini, yabancı maddeleri ve mikropları tutar. Kulak zarı kulak yoluyla orta kulağı birbirine bağlar. İnce ve esnek bir yapısı vardır. Havadaki ses dalgaların’ orta kulak kemiklerine iletir.

2. Orta Kulak

Kulağın kulak zarıyla oval pencere arasında bulunan kısmına orta kulak denir. Çekiç, örs ve üzengi kemikleri burada bulunur. Çekiç kemiğinin sapı kulak zarının iç yüzeyine yapışıktır. Üzengi kemiği ise oval pencereye bağlanmıştır. Örs kemiği bu ikisinin arasında yerleşmiştir. Kulak kemikleri kulak zarından aldıkları ses dalgasının frekansını yükselterek oval pencereye iletir. Orta kulak östaki borusu aracılığıyla yutağa bağlanır. Östaki borusu biz yutkunurken ya da esnerken açılarak orta kulaktaki basıncın dışarıdaki basınçla eşit hale gelmesini sağlar. Bu dengeleme sayesinde kulak zarının patlaması önlenir.

3. iç Kulak

İşitme ve denge duyusuyla ilgili reseptörler iç kulakta bulunur. işitme ile ilgili olan bölüme salyangoz (kohlea) denir. Kohleanın içinde üç tane kanal vardır. Oval pencereyle başlayan üstteki kanala vestibular kanal, yuvarlak pencereyle biten alttaki kanala timpanik kanal denir. ikisi arasında uzanan kanala ise kohlear kanalı denir. Vestibular ve timpanik kanallarda perilenf, kohlear katinal dergisi nalda endolenf adı verilen sıvılar bulunur. Kohlear kanalında işitme reseptörlerini (kıllı hücreleri) taşıyan korti organı bulunur. işitme sinirinin dentritleri bu kıllı hücrelerin yüzeyinde sonlanır.

İşitme Olayı Nasıl Gerçekleşir?

Kulak havada ilerleyen basınç dalgalarının enerjisini sinirsel uyarılara dönüştürerek ses olarak algılanmasını sağlar. İnsan kulağı saniyede 16-20.000 arasında titreşim (hertz = Hz) yapan sesleri duyar. işitme sırasında,

  • İlk olarak, havadaki titreşimler kulak kepçesi tarafından toplanarak kulak yoluna geçer ve kulak zarının titreştirilmesine yol açar.
  • Kulak zarındaki titreşimler orta kulak kemikleri aracılığıyla, frekansı yükseltilerek, oval pencereye iletilir.
  • Oval penceredeki titreşimler vestibular kanaldaki sıvıda bir basınç dalgası yaratır. Bu basınç dalgası kohleanın uç kısmını dönerek timpanik kanala geçer ve bunun ucunda bulunan yuvarlak pencereye çarparak yok olur.
  • Bu sırada, sıvılarda oluşan basınç dalgası korti organındaki kıllı hücrelerin mekanik olarak uyarılmasına ve onların nörotransmitter salgılayarak işitme sinirinde impuls oluşmasına yol açar.
  • Son olarak işitme sinir impulsu beynin ilgili merkezi-ne iletilir ve titreşimin ses olarak algılanmasını sağlar.

Vücut Dengesi Nasıl Sağlanır?

İç kulak insan vücudunun konumunu ve dengesini sağlayan reseptörleri de içerir. İç kulağın dengeyle ilgili düzeneğini tulumcuk, kesecik ve yarım daire kanalları oluşturur. Tulumcuk ve kesecikte jelâtinimsi bir madde içinde gömülü durumda kıl hücreleri (kirpikli hücreler) bulunur.

Kıl hücreleri reseptör olarak görev yapar. Bu reseptörler başın konumundaki değişikliklere, tek yöne doğru harekete ve yer çekimine göre tepki verir. Kıl hücrelerinin kılları otolit (kulak taşları) adı verilen çok küçük kalsiyum karbonat tanecikleriyle birlikte jelatinimsi madde içinde yerleşmiştir. Başın konumundaki herhangi bir değişiklik otolitlerin bazı kılların üzerine daha fazla baskı yapmasına neden olur. Bunun sonucunda, duyu sinirinde oluşan impuls beyinciğe iletilir. Beyincik gelen bilgiye göre vücudun dengesini sağlar.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.